Geçireceğimiz en ufak operasyonda bile bizi en çok endişelendiren durum ameliyat sonrası yaşayacağımız ağrılardır. Daha önce benzer ameliyatları yaşamış olan kişilerin biraz da abartarak anlattıkları ağrı hikâyeleri bizi daha da endişelendirir.

Hasta kontrollü analjezi ağrı pompası ile artık ameliyat sonrası daha konforlu

Her cerrahi girişim sonrası bir süre için ağrı yaşanması kaçınılmazdır. Ağrıların şiddeti ve süresi yapılan ameliyatın türüne göre değişiklik gösterir.

Ağrı Pompası (PCA) ile hastanın istediği zaman (ağrıları arttığı zaman) düğmeye basarak direkt ağrı kesici uygulayabilmesi sağlanır.

Bu sayede hasta kendi ağrısını kendisi kontrol edebilir. Hastanın kanında devamlı ağrı kesici olduğu için hasta ağrı duymaz

Medical Park Uşak Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon Uzmanı Dr. Banu Zeynep YILMAZ, hastanede uyguladıkları bu yöntem hakkında şu bilgileri verdi.

Hasta Kontrollü Analjezi:
Ameliyat sonrasında ameliyat yerindeki kesiye bağlı olarak bu bölgedeki kaslarda ağrı olur. Bu durumda ağrının azaltılması ya da giderilmesi; soluk almayı, hareket etmeyi, bağırsak hareketlerini kolaylaştırır, daha erken ayağa kalkmaya yardımcı olur. Hasta kontrollü ağrı pompası; ağrının hasta tarafından kontrol edilebilmesi için geliştirilmiştir. Bu yöntemde; Ağrı kesici ilaca gereksinim olduğunda (hastanın ihtiyaç duymasında) doktor tarafından daha önceden ayarlanmış dozlarda ilaç, hastanın düğmeye basmasıyla damar yolundan verilmesi sağlanır. Sistem damar yoluyla veya epidural kateterin ucuna basılarak kullanılır.

PCA güvenli midir?
PCA son derece güvenli bir uygulamadır. Hasta her düğmeye bastığında önceden doktoru tarafından belirlenmiş ve cihaz üzerinde programlanmış miktarda ağrıkesici hastaya verilir. Bir seferde ve belirli bir zaman diliminde verilebilecek olan ağrıkesici miktarı belirlendiğinden herhangi bir fazla doz söz konusu değildir.

Düğmeye sıklıkla basmanın bir zararı var mı?

Hasta her ağrı hissettiğinde ve gerek duyduğunda düğmeye basabilir. Verilecek olan maksimum doz belirlendiğinden hasta düğmeye çok sık aralıklarla bassa bile cihaz gerektiğinden daha fazla ilaç vermeyecektir.

Ağrıkesici alırken ağrı duyulur mu?
Kas içine yapılan enjeksiyonlar direkt olarak ağrıya neden olurken damardan enjekte edilen ağrıkesiciler de hızlı verildikleri için yanmaya neden olabilirler. Oysa PCA gerekli dozu çok yavaş olarak damar içine verdiğinden böyle bir rahatsızlığa neden olmaz. Sadece yükleme dozu yapılırken damar içinde bir miktar yanma ve sıcaklık hissedilebilir.

Ağrının kesilmesi ne kadar zaman alır?
Düğmeye basıldıktan sonra genelde birkaç dakika içinde ağrıkesicinin etkisi başlar. Eğer 10-15 dakika içinde ağrıda bir azalma olmaz ise yeniden düğmeye basılabilir Böyle bir durumda eğer ilk seferde yeterli doz ilaç verilmiş ise cihaz ikinci dozu vermeyecek ancak eğer programda ikinci doza izin verilmişse gönderecektir. Eğer birkaç kez basmanıza rağmen ağrıda azalma yoksa hemşireye haber vermeniz gerekir.

PCA bağlı iken iyileşme gecikir mi?
Hayır. Ameliyat sonrası iyileşmeyi hızlandıran önemli faktörlerden birisi de dinlenme ve uykudur. PCA kullanan hastalar ameliyat sonrası erken dönemi daha rahat atlatırlar ve ağrı nedeni ile uykuları kesilmez

PCA'nin avantajları nelerdir?

Hasta kontrolün kendi elinde olduğunu bildiği için ameliyat sonrası ağrılar ile ilgili daha az endişe duyar
Verilecek olan ağrı kesici miktarı belirlendiği ve kontrol altında olduğu için aşırı doz ağrıkesici alınması engellenmiş olur.
Kısa süreli ve düşük dozlarda verildiği için narkotik analjeziklerin bağımlılığa neden olması engellenmiş olur.
Ağrı kesici için hazırlık yapılması ve hemşirenin gelmesi ile zaman kaybedilmez.
İlacın yutulması ya da kas içine enjekte edilmesi gerekmez. Zaten açık olan damar yolundan yapılır.
Ağrıkesicinin kendisi ağrıya neden olmaz.
Doktor tarafından belirlenen miktardan fazla ağrı kesici yapılmadığından emin olunabilir.
Ağrının dindirilmesi sürekli ve sabit düzeyde olur.
Ağrıya neden olabileceği tahmin edilen aktivitelerden önce düğmeye basılarak bu aktiviteler kolaylaştırılabilir Örneğin ayağa kalkmadan 10 dakika önce düğmeye basıldığında ayağa kalkmak çok daha kolay olmaktadır. Hasta ağrı duymadığı için daha sık ve daha uzun dolaşabilmekte bu da ameliyat sonrası ortaya çıkabilecek komplikasyonların görülme riskini azaltmaktadır.
Ameliyat sonrası barsak hareketleri daha kısa sürede geri döndüğünden hasta ağızdan beslenmeye daha çabuk başlayabilir
Ameliyat sonrası özellikle ilk günün çok daha rahat ve konforlu geçmesi sağlanır.

PCA'nin dezavantajları nelerdir?

· PCA'nin ciddi bir yan etkisi ya da riski yoktur. Yan etkilerin görülme sıklığı geleneksel ağrıkesici uygulamalarındakinden daha yüksek değildir.

· Bunun yan sıra kullanılan ilacın türüne göre bazı hastalarda uyku hali, bulantı, kusma ve kaşıntıya neden olabilir.

Ancak yapılan araştırmalarda geleneksel ağrı kesici uygulamaları ile hasta memnuniyeti %65 civarındayken, PCA'de %80'in üzerindedir.

	İmsak
	Güneş
	Öğle
	İkindi
	Akşam
	Yatsı

Takımlar	O	P
1. Galatasaray	33	77
2. Fenerbahçe	33	73
3. Trabzonspor	33	69
4. Beşiktaş	33	59
5. Göztepe	33	55
6. Başakşehir FK	33	54
7. Samsunspor	33	48
8. Çaykur Rizespor	33	40
9. Konyaspor	33	40
10. Alanyaspor	33	37
11. Kocaelispor	33	37
12. Gaziantep FK	33	37
13. Eyüpspor	33	32
14. Kasımpaşa	33	32
15. Gençlerbirliği	33	31
16. Antalyaspor	33	29
17. Fatih Karagümrük	33	27
18. Kayserispor	33	27

Takımlar	O	P
1. Erzurumspor FK	38	81
2. Amed SK	38	74
3. Esenler Erokspor	38	74
4. Çorum FK	38	71
5. Bodrum FK	38	64
6. Pendikspor	38	63
7. Keçiörengücü	38	60
8. Bandırmaspor	38	60
9. Manisa FK	38	55
10. Sivasspor	38	53
11. İstanbulspor	38	52
12. Sarıyer	38	52
13. Iğdır FK	38	50
14. Van Spor FK	38	49
15. Boluspor	38	48
16. Ümraniyespor	38	46
17. Serik Belediyespor	38	39
18. Sakaryaspor	38	34
19. Hatayspor	38	14
20. Adana Demirspor	38	6

Takımlar	O	P
1. Arsenal	36	79
2. Manchester City	36	77
3. Manchester United	36	65
4. Liverpool	36	59
5. Aston Villa	36	59
6. Bournemouth	36	55
7. Brighton & Hove Albion	36	53
8. Brentford	36	51
9. Chelsea	36	49
10. Everton	36	49
11. Fulham	36	48
12. Sunderland	36	48
13. Newcastle United	36	46
14. Leeds United	36	44
15. Crystal Palace	36	44
16. Nottingham Forest	36	43
17. Tottenham	36	38
18. West Ham United	36	36
19. Burnley	36	21
20. Wolverhampton	36	18

Takımlar	O	P
1. Barcelona	36	91
2. Real Madrid	35	77
3. Villarreal	36	69
4. Atletico Madrid	36	66
5. Real Betis	36	57
6. Celta Vigo	36	50
7. Getafe	36	48
8. Real Sociedad	35	44
9. Athletic Bilbao	36	44
10. Sevilla	36	43
11. Rayo Vallecano	35	43
12. Osasuna	36	42
13. Valencia	35	42
14. Espanyol	36	42
15. Deportivo Alaves	36	40
16. Elche	36	39
17. Mallorca	36	39
18. Levante	36	39
19. Girona	35	39
20. Real Oviedo	35	29