AİHM’den Tüprag'ın 'Cehennem Çukuru' için ihlal kararı

Güncel 22.07.2024, 11:31
AİHM’den Tüprag'ın 'Cehennem Çukuru' için ihlal kararı

Kamuoyunda 'cehennem çukuru' olarak bilinen ve Kanadalı şirket tarafından işletilen Uşak Kışladağ Altın Madeni ile açılan davada AİHM’den ihlal kararı çıktı. Yargı süreci sil baştan başlayacak. Davacılardan Sakaryalı, yaşanan tahribata dikkat çekti.

 Kanadalı El Dorado Gold’un’un Türkiye’deki şirketi TÜPRAG Metal Madencilik A.Ş., 2003 yılında dönemin Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan, Ulubey-Gümüşkol Köyü- Kışladağ mevkiindeki altın madeni arama çalışmalarına başlamak için izin aldı. 2006 yılında çalışmalarına başlayan şirket, Kışladağ'da 750 hektar alanı tahrip ederken, bir kilometre genişliğinde ve yaklaşık 450 metre derinliğinde dev bir çukur oluşturdu.

Yaşam savunucularının tüm itirazlarına rağmen maden her geçen yıl daha da büyüdü. Kapasite açısından Avrupa birincisi, dünya ikincisi olarak gösterilen Uşak'taki Kışladağ Altın Madeni’nde şirket şimdiye kadar on binlerce ton siyanür kullanıldı.

DAVA AHİM'E TAŞINDI

Çevre tahribatına neden altın madeni faaliyetinin durdurulması için açılan davalarda yerel mahkemeler ve Danıştay şirket lehine karar verdi. Anayasa Mahkemesi de 'Anayasanın 17.maddesinde güvence altına alınan maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edilmediğine' hükmetti. İç hukuk yolları tükenince Oya Otyıldız, Ertuğrul Barka, Mustafa Sakaryalı, Muammer Sakaryalı ve Ömer Turgut Erlat avukat Arif Ali Cangı aracılığıyla davayı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşıdı.

İHLAL KARARI ÇIKTI

Dava dilekçesinde; madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin bilirkişiler yeteri kadar değerlendirilmediği, bilirkişiler tarafından değerlendirilen belgelerin başvuranlara iletilmediği, başvuranların bilirkişilere soru yöneltmediğini ve bu konudaki itirazlarının mahkemeler tarafından kabul görmediği belirtildi.

Davacılar, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6'ncı maddesinde yer alan 'adil yargılanma hakkı'nın ihlal edildiğini belirtti. AİHM’den ise yıllar sonra çevre lehine karar çıktı. Mahkeme davacıların bilirkişilere soru yöneltememesi ve belgelerin başvuranlara iletilmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Karar 8 Nisan 2024’de kesinleşti. Kararın ardından yargılama süreci yeniden başlayacak.

İLİÇ HATIRLATMASI VE YÜRÜTMEYİ DURDURMA TALEBİ

Yargılamanın yeniden başlaması için avukat Arif Ali Cangı, Manisa 1. İdare Mahkemesi’ne başvurdu. Erzincan-İliç’teki altın madeninde yaşanan çevre felaketini hatırlatan Cangı, yürütmeyi durdurma talep etti. Dilekçede, "Kışladag Altın Madeni de Çöpler Altın Madeni'nde olduğu gibi siyanürlü yıgın liçi yöntemiyle çalışmaktadır. Benzer eko kırım her an burada da yaşanabilir. Olası böylesi bir ekolojik yıkımın telafisi mümkün olmadığından, davamızda 2577 Sayılı Yasanın 27. maddesindeki yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesinin her iki koşulunun var olduğu kabul edilmelidir" denildi.

'SULAR ZEHİRLENDİ, BİTKİ ÖRTÜSÜ VE YABAN HAYATI YOK OLDU'

AİHM kararını değerlendiren davacılardan eğitimci-yazar Muammer Sakaryalı şunları söyledi:

"ÇED raporuna karşı mücadeleyi başlattığımız dönemde yani 2004-2005 yıllarında ne öngörüldüyse hemen hemen tamamı gerçekleşti. Maden çevresindeki kimi köylerde sular çekildi, kimi köylerde ise sular azaldı. Kaynak sularında siyanür ve ağır metal oranları arttı, sular zehirlendi. Ormanlarda bitki örtüsünü ve yaban hayatını yok ettiler. İnsanlar siyanürlü havadan zehirlendiler. Kuzu ya çok çabuk ölüyor ya da hastalıklı doğuyor. Biz Kışladağ Altın Madeni’nin peşini bırakmıyoruz, bırakmayacağız. Memleket sahipsiz değil. Oradaki toprağa, ağaca, çiçeğe, böceğe, suya, insana ve yaşama sahip çıkmaya devam ediyoruz. Önümüze iki seçenek koyuyorlar ya ekonomi ya da yaşam. Biz yaşamdan yana olmaya devam edeceğiz."

KAYNAK: ARTI GERÇEK

Yorumlar (0)
8
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 11 Mart 2026
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1.  Galatasaray 25 61
2.  Fenerbahçe 25 57
3.  Trabzonspor 25 54
4.  Beşiktaş 25 46
5.  Başakşehir FK 25 42
6.  Göztepe 25 42
7.  Kocaelispor 25 33
8.  Samsunspor 25 32
9.  Çaykur Rizespor 25 30
10.  Gaziantep FK 25 30
11.  Alanyaspor 25 27
12.  Gençlerbirliği 25 25
13.  Konyaspor 25 24
14.  Antalyaspor 25 24
15.  Eyüpspor 25 22
16.  Kasımpaşa 25 21
17.  Kayserispor 25 20
18.  Fatih Karagümrük 25 14
Takımlar O P
1.  Erzurumspor FK 30 63
2.  Esenler Erokspor 29 62
3.  Amed SK 30 61
4.  Çorum FK 29 53
5.  Pendikspor 30 52
6.  Bodrum FK 29 48
7.  Bandırmaspor 29 45
8.  Iğdır FK 29 44
9.  Keçiörengücü 29 43
10.  Manisa FK 30 43
11.  Van Spor FK 30 42
12.  Boluspor 29 41
13.  Sivasspor 30 41
14.  Ümraniyespor 30 38
15.  İstanbulspor 30 38
16.  Sarıyer 30 35
17.  Serik Belediyespor 30 29
18.  Sakaryaspor 29 28
19.  Hatayspor 30 7
20.  Adana Demirspor 30 3
Takımlar O P
1.  Arsenal 30 67
2.  Manchester City 29 60
3.  Manchester United 29 51
4.  Aston Villa 29 51
5.  Chelsea 29 48
6.  Liverpool 29 48
7.  Brentford 29 44
8.  Everton 29 43
9.  Bournemouth 29 40
10.  Fulham 29 40
11.  Sunderland 29 40
12.  Newcastle United 29 39
13.  Crystal Palace 29 38
14.  Brighton & Hove Albion 29 37
15.  Leeds United 29 31
16.  Tottenham 29 29
17.  Nottingham Forest 29 28
18.  West Ham United 29 28
19.  Burnley 29 19
20.  Wolverhampton 30 16
Takımlar O P
1.  Barcelona 27 67
2.  Real Madrid 27 63
3.  Atletico Madrid 27 54
4.  Villarreal 27 54
5.  Real Betis 27 43
6.  Celta Vigo 27 40
7.  Espanyol 27 37
8.  Real Sociedad 27 35
9.  Getafe 27 35
10.  Athletic Bilbao 27 35
11.  Osasuna 27 34
12.  Valencia 27 32
13.  Rayo Vallecano 27 31
14.  Sevilla 27 31
15.  Girona 27 31
16.  Deportivo Alaves 27 27
17.  Elche 27 26
18.  Mallorca 27 25
19.  Levante 27 22
20.  Real Oviedo 27 18