Pandemi ile psikiyatrik rahatsızlıklar alevlendi

Sağlık 17.12.2020, 04:52
Pandemi ile psikiyatrik rahatsızlıklar alevlendi

Dünyayı etkileyen koronavirüs salgınının yaşam tarzımızda değişiklikler yapması ve belirsizliklerin fazlalığı çaresizlik, kontrol kaybı ve felaketleştirme gibi düşüncelerin artmasına neden oldu. Pandemi sürecinde psikiyatrik rahatsızlıkların alevlendiğini ifade eden uzmanlar, endişelere bağlı olarak bireylerde başlangıçta anksiyete bozukluklarının görülebileceğini, doğru ve zamanında müdahale edilmez ise rahatsızlığın travma sonrası stres bozukluğuna dönüşebileceğine dikkat çekiyor. Uzmanlar, kurallara uymanın kişiyi güvende hissettirdiğini vurguluyor.

Üsküdar Üniversitesi NP Feneryolu Tıp Merkezi Psikiyatri Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Emre Tolun Arıcı, Covid-19’un bireylerde neden olduğu akut stres tepkisi ve travma sonrası stres bozukluğuna değinerek önemli tavsiyelerde bulundu.

Covid-19’a karşı verilen tepkiler doğal

Covid 19 pandemisinin yaklaşık bir yıldır tüm dünyayı psikolojik, sosyal ve ekonomik olarak etkilediğini dile getiren Yrd. Doç. Dr. Emre Tolun Arıcı, “Ruh sağlığı çalışanları olarak sosyal, ekonomik ve beden sağlığını etkileyen tüm durumların psikolojik etkileri olduğunu da biliyoruz. Pandeminin başından bu yana çeşitli aşamalardan geçiyoruz ve psikolojik değişiklikler yaşıyoruz. Çoğu bu duruma verilen sağlıklı tepkiler. Fakat süreç uzadıkça ve bu kadar geniş etkileri olan bir virüsle mücadele ederken bazı kişilerin normalin dışında etkilenmesi de beklenen bir durumdur” dedi. 

Psikiyatrik rahatsızlıklar alevlendi

 Başvuran hastalarda pandeminin yarattığı strese bağlı panik bozukluk, akut stres tepkisi, travma sonrası stres bozukluğu, sağlık anksiyetesi, depresyon gibi tanılara rastladıklarını ifade eden Arıcı, “İlk kez psikiyatriste gelen kişiler olduğu gibi, daha önce var olan bozuklukların alevlendiğine de şahit oluyoruz. Pandeminin beklenmedik olması, aniden hayatımıza girmesi, yaşam tarzımızda değişiklikler yapması ve belirsizliklerin fazlalığı kişilerde çaresizlik, kontrol kaybı ve felaketleştirme gibi düşünceleri artırıyor. Bu durum da anksiyete bozukluklarının artmasına sebep oluyor. Aynı zamanda ölüm riski olması, yoğun bakım süreçleri, entübe olma gibi ihtimallerin yaşamı tehdit etmesi travma etkisi yaratıyor” diye konuştu. 

Sürece iyi müdahale edilmeli

 Arıcı, ‘Başlangıçta akut stres tepkisi dediğimiz gerginlik, uykusuzluk, çarpıntı, titreme, aklından bu düşünceleri çıkaramama, felaketleştirici görüntüler, iştah değişiklikleri, işlerine konsantre olamama, sinirlilik, rüyada bu konuyla uğraşma gibi belirtiler görülebiliyor’ dedi ve ‘Eğer sürece iyi müdahale edilmezse uzayabilir,  travma sonrası stres bozukluğu dediğimiz bozukluk ortaya çıkabilir. Koronavirüse yakalanan kişilerde görüldüğü gibi onların yakınları, onlarla yakın temasta olan sağlık çalışanları, televizyonda sosyal medyada haberlere görüntülere maruz kalan diğer kişiler de ikincil travma geliştirebilirler” ifadelerini kullandı.

Hastalarda nefes alamama endişesi görülüyor

 Hastalarda karantinada yalnız kalma, bu hastalıktan dolayı ölme korkusu, nefesin tıkanacağı ve nefes açlığı çekeceği endişesi görüldüğünü söyleyen Arıcı sözlerine şöyle devam etti: 

“Özellikle yoğun bakımda yatan hastalarda bilincin açık olması nedeniyle hem yoğun bakıma hem de hastalığın tüm belirtilerine maruz kalıyor olmanın yarattığı travmalar ortaya çıkıyor. Hasta yakınlarında da hastanın yanında olamamak, kaybetme endişesi, bulaşma bulaştırma riski gibi çaresizlik durumları görülüyor. Sosyal izolasyon nedeniyle yeterince yardım alamamak, bazı ailelerde iş ve maddi kayıplara da zemin hazırlıyor. Pandeminin en çok etkilediği meslek grubu kuşkusuz sağlık çalışanlarıdır diyebiliriz. Özel kıyafetlerle, maske ile yoğun tempoda dinlenmeden çalışan ve hastalara birebir temas edip, süreçlere şahit olan, dinlenemeyen, ölüm riskini göze alan tüm sağlık çalışanlarında travma sonrası stres bozukluğu gelişme riski yüksektir.”

Travmaya her evrede farklı yaklaşılmalı

Travmaya müdahale etmenin önemine dikkat çeken Yrd. Doç. Dr. Emre Tolun Arıcı, “Umutsuzluk, karamsarlık, yardıma ulaşmamak, kişisel birtakım sosyal- ekonomik- psikolojik faktörler ve travmanın uzun sürmesi travmatik etkinin zihinde çözümlenmesini zorlaştırır. Ne kadar erken müdahale edilirse travmanın işlenmesi kolaylaşır. Her evrede farklı yaklaşmak gerekiyor. Erken dönemde güvenli ortam sağlamak, bir destek sistemi oluşturmak önemli. Bu bireysel yardımlarla sağlanabileceği gibi sağlık hizmetlerine ulaşabilmek, durumunun anlaşılması ve temelde kontrolün üst kurumlarca sağlandığının bilinmesi ile de olabilir. Şikayetler sürerse bunlara psikolojik ya da psikiyatrik yardım eklemek gerekir” dedi.

Kurallara uymak güvende hissettiriyor

Arıcı, “Maske takmak, sosyal mesafeye dikkat etmek, kapalı yerlerde ve evde görüşmeler yapmamak, çok gerekmedikçe alışveriş yerleri, hastanelere gitmemek gibi koronavirüsten korunmak için önerilen kuralların uygulanması kişilerde hem kontrol düşüncelerini artıracak hem de güvende hissetmelerine yardımcı olacaktır. Bunun dışında stres yönetimi için önerdiğimiz her şey burada da geçerlidir. Görüşemesek de yakınlarımızla iletişim halinde olmak, yardımlaşmak, yardım isteyebilmek, sıkıntılarımızı sözel olarak ifade etmek, aile içi ilişkilerimizde daha özenli olmak bunlardan bazıları” ifadelerini kullandı.

Psikiyatrik tedaviler aksatılmamalı

Kişisel bakıma devam etmenin önemini vurgulayan Arıcı, “Genel sağlık takipleri, beslenme, düzenli duş, hareket etmek gibi, özellikle evde ya da korunarak açık havada hareket stres yönetimi için önemlidir. Meşguliyetleri sürdürmek, hobi edinmek, kitap okumak da eklenebilir. Korona virüs ile alakalı haberlere aşırı maruz kalmaktan kaçınılmalı, güvenilir kaynakları takip etmeye çalışılmalıdır. Kişilerin devam eden psikiyatrik tedavileri varsa takiplerini yüz yüze ya da online şekilde devam etmeleri, ilaç kullanımını aksatmamaları ve terapistlerinin tavsiyelerine uymalarını öneriyoruz. Yeni başlayan şikayetlerde de mutlaka bir psikiyatrist ile görüşüp yardım almaları gerekir” diye konuştu.

Yorumlar (0)
14
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Karahallı Belediye Başkanı Ali Tpçunun Çalışmalarından mennumusunuz?
Karahallı Belediye Başkanı Ali Tpçunun Çalışmalarından mennumusunuz?
Namaz Vakti 20 Nisan 2024
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 32 87
2. Fenerbahçe 32 85
3. Trabzonspor 32 52
4. Beşiktaş 33 51
5. Rizespor 32 48
6. Başakşehir 32 46
7. Kasımpasa 32 46
8. Sivasspor 32 44
9. Antalyaspor 32 42
10. Alanyaspor 32 42
11. A.Demirspor 32 40
12. Samsunspor 32 38
13. Ankaragücü 33 37
14. Kayserispor 32 37
15. Konyaspor 32 36
16. Hatayspor 32 33
17. Gaziantep FK 32 31
18. Karagümrük 32 30
19. Pendikspor 32 30
20. İstanbulspor 32 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 30 68
2. Göztepe 30 60
3. Kocaelispor 30 52
4. Ahlatçı Çorum FK 30 52
5. Sakaryaspor 30 51
6. Bodrumspor 30 49
7. Boluspor 30 46
8. Bandırmaspor 30 46
9. Gençlerbirliği 30 44
10. Erzurumspor 30 41
11. Manisa FK 31 36
12. Keçiörengücü 30 36
13. Şanlıurfaspor 30 34
14. Ümraniye 30 34
15. Tuzlaspor 30 32
16. Adanaspor 30 32
17. Altay 31 15
18. Giresunspor 30 7
Takımlar O P
1. M.City 32 73
2. Arsenal 32 71
3. Liverpool 32 71
4. Aston Villa 33 63
5. Tottenham 32 60
6. Newcastle 32 50
7. M. United 32 50
8. West Ham United 33 48
9. Chelsea 31 47
10. Brighton 32 44
11. Wolves 32 43
12. Fulham 33 42
13. Bournemouth 32 42
14. Crystal Palace 32 33
15. Brentford 33 32
16. Everton 32 27
17. Nottingham Forest 33 26
18. Luton Town 33 25
19. Burnley 33 20
20. Sheffield United 32 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 31 78
2. Barcelona 31 70
3. Girona 31 65
4. Atletico Madrid 31 61
5. Athletic Bilbao 32 58
6. Real Sociedad 31 50
7. Valencia 31 47
8. Real Betis 31 45
9. Villarreal 31 39
10. Getafe 31 39
11. Osasuna 31 39
12. Las Palmas 31 37
13. Sevilla 31 34
14. Deportivo Alaves 31 32
15. Mallorca 31 31
16. Rayo Vallecano 31 31
17. Celta Vigo 31 28
18. Cadiz 31 25
19. Granada 32 18
20. Almeria 31 14