Bir bayramı daha uğurladık. Bayramda   kim bilir kimlerin evine ateş düştü. Düşenler bildi acıyı!  

Kayıplar,   kültür ve sanat dünyasına katkı yapmış tanınan  insanlar olduğunda ortaya çıkan acıdan toplumca bir pay alıyorsunuz.  Bayramda bu paydan bize de bir pay düştü!  

 Evet bu bayramda oyuncu, yönetmen,  politik mizah ustası sanatçı Turgay Yıldız’ın vefatıyla sarsıldık.  Doğrusu çok üzüldüm. İnsani duyarlığı son derece yüksek, halkını tanıyan  bir aydındı.     Sol tandanslı ve   fikir namusu olan birisi olarak  tanıdım onu.   Omurgalı sanatçı tipinin özgün bir örneğiydi.  Güzel bir insandı. Ancak kıymeti bilinmedi. Bu ülkede ölmeden önce hangi kıymetin kıymeti bilindi ki?

 Her dönemde muhalif kişiliğiyle tanınmıştı.   Resmi twiter hesabında “Senarist oyuncu yönetmen kovulma garantili tv programcısı” diye yazıyordu. Ciddi ve anlamlı bir mizah yapıyordu. Felsefi derinliği vardı. Özellikle politikacılarda gözlemlediği tutarsızlıkları, çelişkileri ve gayri samimi halleri bir kültür ve sanat adamı olarak  zekice ve dahiyane bir tarzda mizah konusu yapıyor, toplumun dikkatini bu yöne çekiyordu.

Dolayısıyla hayatı boyunca erk sahibi politikacıların husumetine, siyasal ve ekonomik olarak  orantısız gücüne maruz kalmıştı.  Kovulma garantiliydi yani! 90’lı yıllardan itibaren iktidarın gadrine uğramak istemeyen sermaye sahipleri onu işten kovmak zorunda kalıyordu!  Hep aynı sonla karşılaştı ve  Kapitalist dünyanın meşrulaştırdığı zulmün hedefi oldu.  Zihnen zincirli değildi ama halka ulaşacağı vasıtaları bağlamışlardı.  Ancak  çağ (Youtube) önüne bambaşka bir kapı açtı ve sanıyorum, vasıtalarını trafikten men eden  zulmün zincirlerini böyle kırdı.   

Son zamanlarda müstakil çalışıyor, skeçlerini tek başına yapıyor  ve youtubeden yayınlıyordu. Kendisini hemen hemen günlük takip eder orijinal bulduğum politik mizahın güzel örneği skeçlerini    yakın arkadaşlarıma muhakkak gönderirdim. Ancak sosyal medyamdan paylaşmazdım.  Zira bu platformu    genelde eğitim amacıyla kullanma arzum, troller nedeniyle sosyal medyanın bir anda çirkefe dönüşme potansiyeli taşıması, insanlarımızın mizah konusundaki ideolojik önyargılarına dayanan seviyesiz tepkileri beni korkuttu. Daha doğrusu bunlarla uğraşmak zorunda kalmak zaman israfıydı.  Göze alamadım.   

Turgay Yıldız’ın  Cesareti

Onun bir özelliği de  politik mizah yapmak konusundaki cesaretiydi.  Korkmuyor musunuz sorusuna elbette korkuyorum ama onurumu ve insanlığımı  kaybetmekten daha fazla korkuyorum diyordu!   Korku insani ve hayati,   koruyan kollayan  bir duyguydu!   Bu duygusuna  yenilenleri incitmemek amacıyla tevazu gösteriyor, insanlık onurunun korkunun çok üstünde bir değer olduğunu   anlatmaya çalışıyordu.

 Vefatından sonra “Turgay Yıldız o skeci anlatırken göz yaşlarını tutamadı” https://www.youtube.com/watch?v=9Gyxx75lS8g başlığı altında youtubede yayınlanan röportajını tekrar hüzünle  izledim.   Politik mizaha tahammülsüzlükte Özal ve Demirel dönemlerinden çok gerilere düştüğümüzü fark etmek bir kez daha içimi acıttı.   Onu tanımanız için Yıldız’ın “altı boş bir güldürü anlayışı var” başlıklı röportajının da izlenmesini tavsiye ederim. https://www.youtube.com/watch?v=DuQ78PE9td8&t=998s

Rahmetli Yıldız’ın en çok eleştirdiklerinden ve mizaha konu yaptıklarından biri olan Sağlık Bakanımız Sayın Fahrettin Koca’nın  “Bir süredir kalp rahatsızlığı olan tiyatro sanatçısı Turgay Yıldız’ı kaybettik. Hastamızın tedavisi son olarak Ankara Şehir Hastanesinin yoğun bakım biriminde devam ediyordu. Kendisine Allah’tan rahmet, ailesine, sevenlerine başsağlığı diliyorum” şeklindeki taziyesi geleceğe dair umutlarımı yeşertti.  Sayın Sağlık Bakanı ve  benzeri  iyi niyetli siyasetçiler, siyaseti bırakıp köşelerine çekildiklerinde,    Yıldız’ın kendilerine  dair skeçlerini tekrar izlemeliler.  İnanıyorum ki o zaman geldiğinde, onun kıymetini daha da iyi anlayacak ve takdir edecekler.

Mizah ve Değerler Eğitimi

Mizah çok geniş bir edebi alandır. Hakkında çok şey söylenebilir ve  çeşitli açılardan  incelenebilir.  Ancak  politik mizah, mizahın belki de en çok ilgi çeken alanıdır ve kabul etmek gerekir ki, zeki insanların harcıdır.  Dahası mizah, özellikle politik mizah, çok iyi bir değerler eğitimi aracıdır.  Politik evrenin ikircikli yapısını, çelişkilerini,  ahlaki ilkeleri yerle bir eden çok yüzlü yapısını,  oportünistliğini, riyakarlığını, münafıklığını  deşifre eder.   Yanlışları mizah yoluyla ortaya koymak  çoğu zaman doğru istikameti  gösterir. Her zaman demiyor, çoğu  zaman diyorum!  Zira ideolojiler mezarlığında dolaşan bazı ilkel beyinler   yanlışları  eleştirirken,  toplumları  başka tür  defolara ve/veya ütopyalara  sürüklemekte beis görmezler. Bunu elbette ideolojilerinin   müminleri   sıfatıyla iyi niyetle yaparlar.  Bu nedenle mizahın ahlakı ve bilgi temeli  olmalıdır. Evrensel doğruların üzerine oturmalıdır. Ahlakı olmayan mizahın vicdanı da olmaz.  

Kanaatime göre rahmetli Turgay Yıldız  ahlakı ve vicdanı olan politik  bir mizah  ustasıydı.  Mizahını  saldırı amacıyla hiç kullanmadı. Daima insaniyet ve makuliyet sınırlarında kaldı.  O’nun “altı boş bir güldürü anlayışı var”tespitiyle dile getirdiği bohem mizaha hiç tevessül ve tenezzül etmedi.  Asaletine ve insaniyetine haram karıştırmadı.  Halbuki isteseydi Bohemistan Ülkesinde  “Bohem Mizahın”   kralını  yapar ve paraya para demezdi!

Sonuç olarak bu bayramda kültür ve sanat dünyası önemli bir değerini  genç denilecek bir yaşta kaybetti. Çok üzgünüm. Ancak, öldükten sonra eserleriyle yaşayacaklardan olması tesellimiz.  O’nun beni güldüren, güldürürken düşündüren skeçlerinden bazılarını aşağıda sunuyorum.

Bu dünyadan bir Turgay Yıldız geçti. Hoş sedalar bıraktı.  O’na  Allah’tan rahmet ve kederli ailesine sabırlar diliyorum.

Aşkın Bitmesi Boşanmak İçin Yeterli Sebep Değil...https://www.youtube.com/watch?v=W6K4DnEIfbQ

Kılıçdar Sen Çok Yaşa Sıfır İskambil Lazım Dağa Taşa! https://www.youtube.com/watch?v=rBWh_gTQx-M

Badegan tarikatı  https://www.youtube.com/watch?v=2RBQDEC7dYg

Alçaki şeyhi   https://www.youtube.com/watch?v=44BorysHmGI

Fakirler Allah’a yakındır  https://www.youtube.com/watch?v=TDJgo6hUr4E

Rektör Ataması Nasıl Olacak?  https://www.youtube.com/watch?v=jJeeHOERzPU

Fetöskopik Fentezi   https://www.youtube.com/watch?v=FtFbZe-m13Q

Yeni Sandık Kararları  https://www.youtube.com/watch?v=NtScxSUpCXo

Evinizdeki Altınları Getirin https://www.youtube.com/watch?v=FGchXus4zio

Berat Abi Ciddi misin? https://www.youtube.com/watch?v=eabOkAlMW6E

Bir Fetöcünün Fetöcü Olmadığını Nasıl Anlarsınız! https://www.youtube.com/watch?v=fzpZPFu0Yx8

Selamın Aleyküm Paramount Otel mi?  https://www.youtube.com/watch?v=wAe3uZZ-4Cs&t=17s

 Cennete Bir İki  https://www.youtube.com/watch?v=-p5x6XHISzM

Hasta Yatağında Öpülür   https://www.youtube.com/watch?v=_QEpSMVqo-M

İmam Cemaat İlişkisi https://www.youtube.com/watch?v=mPiXRDNjSwE

Irıza’dan Mafya Olur mu? https://www.youtube.com/watch?v=WkDhca55NsE